Activiteitenprogramma

Download het Kerkblad

Preek Ds. H. Fonteyn 30 dec. 2018

Preek Ds. H. Fonteyn 30 dec. 2018

Druten, zondag 30 december 2018

Schriftlezingen: Genesis 17: 1- 13 en  Lucas 2:21

Gemeente van Jezus Christus

Op 18 augustus van dit - bijna afgelopen – jaar overleed de Ghanees Kofi Annan, van 1997 tot 2006 secretaris-generaal van de VN. Kofi betekent: vrijdag.

Veel Ghanezen behoren tot een van de vele christelijke kerken en als kinderen gedoopt worden, gebeurt dat in principe op de achtste dag. En met hun doop ontvangen ze hun zg. “christian name”. Maar tot dan, die eerste week, worden ze aangeduid met de dag van hun geboorte: Kofi, Kwame, Kwaku … Vrijdag, Zaterdag, Woensdag… Een Ghanese vriend die ik altijd Kwame noem, is als Joseph gedoopt. Maar vaak blijf je meer bekend onder je “bijnaam”. Dat kennen we trouwens wel op onze dorpen…

Talloze kerstliederen, kerstverhalen etc. weten te vertellen dat in die ene bewuste nacht Jezus geboren werd. Als we maar onthouden dat hij die naam pas op de achtste dag kreeg, toen de moheel, de rituele besnijder, met zijn mes kwam om aan dit kind het teken van het verbond, het berit mila, te voltrekken.   Op de achtste dag, in Bijbelse taal een aanduiding vol symboliek. Immers, een week heeft zeven dagen en dan begin je weer te tellen bij één. De achtste dag is als het ware de dag die de gewone tijd en gewone gang van zaken overstijgt, het verwijst naar het eeuwige, het alle vergankelijkheid en menselijk tekort overstijgende verbond – eeuwig verbond – dat God met Abraham en zijn nageslacht sluit.

De besnijdenis, veel in discussie in onze tijd, is eigenlijk een kleine verminking… Er bestaan veel verklaringen over oorsprong en doel van dit ritueel, variërend van hygiënische maatregel tot wat ik zelf de meest plausibele vind: dat juist het lichaamsdeel dat potentie en macht vertegenwoordigt, “getekend” wordt, om ons er permanent aan te herinneren dat we ons in alles, ook in onze seksualiteit, moeten laten leiden en beteugelen door de regels van Gods verbond. “Gij zult de HERE uw God liefhebben met geheel uw hart, geheel uw ziel, geheel uw verstand en al uw kracht… al uw potentie … ”

Jozef en Maria doen met hun kind wat alle gelovige joodse ouders voor en na hen doen: ze voeren hem ritueel binnen in het verbond met Abraham en geven hem zijn naam: Jehosjua, of Jeshua: De HEER verlost. Een gewone joodse naam in die tijd, Jozua, zeggen wij, met Jezus als Griekse variant. Er liepen heel veel joodse jongens met diezelfde naam rond… en nog.

De engelen in de kerstnacht hadden hele andere namen op hun geboortekaartje hadden staan. Meer titels eigenlijk. “U is heden de HEILAND geboren, namelijk CHRISTUS, DE HEER.” De herders in het veld krijgen te horen dat dit de lang verwachte Zoon van David is, Koning, Messias, Heelmaker, Bevrijder. Dat in die kribbe de hoop voor Israël en voor alle volkeren ligt. Het unieke van dit kind moet van boven worden aangezegd, vanuit de hemel zelf. Daar komen we niet uit onszelf op… Dan zien we alleen maar een baby, een joods jongetje. Maar vanmorgen leggen we daar wel de nadruk op! Een joods jongetje. Want wat in de christelijke theologie en kerkgeschiedenis vaak over het hoofd gezien, ontkend of genegeerd is, is het overduidelijke gegeven dat Jezus, die wij in de kerk als onze Verlosser belijden, een Joodse jongen is. Ik zeg nu misschien niet iets waar u van opveert, maar er zijn tijden geweest, niet zo heel lang geleden, dat het heel moedig was om dit zo expliciet te zeggen. Dat Jezus een Jood was, mocht in NAZI -Duitsland niet worden gezegd.

Jezus was een Jood. Dat is overigens ookeen lastig gegeven voor hedendaagse Palestijnse christenen, want de aanduiding ‘Jood’ is daar politiek geladen en staat in hun beleving voor de soldaten van de Israël Defence Forces, en voor agressieve zionistische kolonisten die hun land afpakken en hun bomen kappen. 

Toch, als we in de kerk vergeten of negeren dat Jezus een Jood was, levend in het geloof van zijn ouders, met de Thora, met de geboden en de gebruiken van het levende jodendom van zijn dagen, dan ontspoort onze theologie en dan raken we het spoor dat de Bijbel ons wijst, geheel bijster.

Christenen en gelovige belijden dezelfde God als Schepper en Vader en Koning, in wie ook Jezus geloofde en Hem zijn Vader noemde. De God van het Oude Testament is geen andere God dan die van het Nieuwe Testament, en Jezus geloofde in de God van wie de geschriften van het Oude Testament getuigen.

En ja, er bestaat tussen kerk en synagoge een kloof als het gaat om de betekenis van Jezus. Maar daar kun je met elkaar over praten en toch de verwantschap beleven ondanks alle verschillen. Gelovige joden en christenen kunnen samen met Onze Vader bidden,

Tegelijkertijd hebben we in de kerk tegenwoordig een enorme uitdaging.  Want we willen en moeten het Jood-zijn van Jezus en daarmee ook onze verbondenheid met het gelovige jodendom vasthouden, en dat omvat ook de overtuiging dat Gods verbond met Abraham een blijvend verbond is en dat Hij daarom met het volk van Abraham, diens nakomelingen, verbonden blijft. Wie het joodse volk aantast, raakt Gods oogappel, leerde ik al heel jong van mijn grootmoeder.

Maar we moeten ook kritisch volgen wat er – al dan niet met een beroep op de Bijbel of in Gods naam – in de hedendaagse Joodse staat Israël gebeurt ten opzicht van een ander, kwetsbaar volk, het Palestijnse volk, dat eigenlijk het slachtoffer is geworden van wat in Europa in 40-45 aan de Joden is aangedaan.  Christenen ervaren het veelal als lastig om zich kritisch te uiten over het optreden van de staat Israël. Je bent al gauw bang dat je voor antisemiet wordt uitgemaakt, of zelfs dat je misschien God zelf voor de voeten loopt… Maar het kan niet zo zijn dat we daarom wegkijken van schendingen van mensenrechten daar, die we overal elders in de wereld wel aan de kaak zouden stellen.

Jezus, als Hij opgroeit en groot wordt, is de eerste om als een waarachtige profeet de vinger te leggen bij onrecht, machtsmisbruik en willekeur onder zijn eigen volks- en geloofsgenoten en Hij aarzelt niet, zeer kritisch te zijn over de manier waarop religie in zijn dagen een machtsmiddel in handen van het religieuze en politieke establishment kan blijken.  

Wie of wat Jezus ook verder allemaal voor ons betekent, voor alles is Hij, zo vertelt Lucas, een zoon van Abraham, iemand die van meet af aan leeft volgens Gods geboden, een Jood die ons, heidenen, niet-Joden, heeft binnengebracht en deelgenoot heeft gemaakt in dat aloude en eeuwige verbond van trouw, dat de Eeuwige heeft gesloten met Abraham, Izak en Jakob.

En zo levert één bijbeltekstje, op de valreep van het kerstevangelie, heel wat denkwerk op!

Ds. H. Fonteyn 20181230

Verbinding

Samen zoeken naar sporen van God en geïnspireerd er gestalte aan geven door met elkaar een uitnodigend thuis te vormen.

 

Agenda

zo jan 27 @ 9:30AM -
Eredienst Bergharen
zo jan 27 @10:00AM -
Oecumenische dienst Druten
zo jan 27 @11:00AM -
Eredienst Horssen
zo feb 03 @ 9:30AM -
Eredienst Horssen
zo feb 03 @11:00AM -
Eredienst Druten
zo feb 03 @11:00AM -
Eredienst Bergharen
zo feb 10 @ 9:30AM -
Eredienst Druten
zo feb 10 @ 9:30AM -
Eredienst Horssen
za feb 16 @ 8:00PM -
Musical Esther Wijchen
zo feb 17 @ 9:30AM -
Eredienst Bergharen
Copyright © 2019 Streekgemeente Maas en Waal. Alle rechten voorbehouden.
Joomla! is vrije software uitgegeven onder de GNU/GPL Licentie.

Copyright © 2013. All Rights Reserved.